17. Kongres Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej 2022

Proton radiotherapy is recognized as an effective treatment method of tumors, which allows for increased sparing of normal tissues compared to conventional radiotherapy. Further improvement of clinical proton radiotherapy can be obtained with development of advanced treatment planning and dosimetry methods. The uncertainties in the biological modeling of the radiation effectiveness pose the...

Radioterapia protonowa może być korzystniejsza w porównaniu ze standardową radioterapią fotonową pod względem rozkładu dawki w pacjencie. Wiązka protonowa może precyzyjnie dostarczyć dawkę w obszar zmiany nowotworowej, jednak należy wziąć pod uwagę niepewność zasięgu wiązki protonowej. Na niepewność zasięgu mają wpływ m.in. niepewności przygotowania krzywej kalibracji i korekcje stosowane...

Badania wykazały, że radioterapia protonowa wiązką skanującą pozwala ograniczyć narażenie płodu w porównaniu z terapią fotonową [1]. Ze względu jednak na dużą radiowrażliwość płodu radioterapia pacjentek ciężarnych wymaga podjęcia działań mających na celu minimalizację dawki w obszarze lokalizacji płodu – także w przypadku radioterapii protonowej. Dostępne komercyjnie Systemy Planowania...

Przygotowanie Systemu Planowania Leczenia do pracy klinicznej wymaga skonfigurowania modelu obliczeniowego dla wszystkich stosowanych aparatów terapeutycznych. W przypadku wiązek protonowych bardzo istotny zestaw danych stanowią rozkłady integralnych dawek głębokich (ang. Integral Depth Dose, IDD), które reprezentują całkowitą energię deponowaną przez wiązkę ołówkową w wodzie w funkcji...

Cel
Nowoczesne centra radioterapii protonowej są najczęściej wyposażone w cyklotron i gantry z głowicą skanującą. Charakterystyka ołówkowej wiązki protonowej w izocentrum jest pochodną jej energii. Rozmiar pojedynczej wiązki rośnie wraz ze spadkiem energii. Minimalny zasięg w wodzie na wyjściu z głowicy waha się w granicach od 30 do 70 mm, w zależności od instalacji. Napromienianie płytko...

Radioterapia protonowa jest metodą, która w obecnych latach rozwija się bardzo szybko, a stanowiska umożliwiające jej prowadzenie mają obok możliwości terapeutycznych spory potencjał naukowo badawczy. Istnieje duże zapotrzebowanie na prowadzenie badań z zakresu nowoczesnych metod dostarczenia wiązki oraz rozwoju detektorów protonów czy cząstek wtórnych. Badania z zakresu radiobiologii wymagają...

Planowanie leczenia radioterapią jonami węgla opiera się na obliczeniu dawki biologicznej(RBE). Dowody kliniczne dotyczące CIRT zebrane w Japonii, oszacowano za pomocą mikrodozymetrycznego modelu kinetycznego(MKM), natomiast ośrodki europejskie stosują model efektu lokalnego(LEM). MedAustron zaadaptował japońskie schematy leczenia, ale optymizacja dawki opiera się na LEM, co wymagało...

Jednym z kluczowych elementów obliczeniowych w komputerowym planowaniu radioterapii protonowej jest konwersja informacji zawartej na obrazach z tomografii komputerowej (wyrażonej w jednostkach Hounsfielda), na względną zdolność hamowania protonów. Jest to niezbędne do obliczania rozkładów dawek terapeutycznych w systemie planowania leczenia (TPS). Najpowszechniejszym sposobem wykonywania tej...

Wstęp
W radioterapii coraz częściej pojawiają się pacjenci wymagający leczenia osi mózgowo-rdzeniowej. Najczęściej stosowanymi technikami w radioterapii wiązką zewnętrzną są techniki dynamiczne, wykorzystujące typowy akcelerator medyczny. Alternatywnymi metodami leczenia są: napromienianie wiązką protonów oraz tomoterapia.

Materiał i metody
Celem pracy jest porównanie rozkładów...

Cel
Liczba ośrodków radioterapii protonowej systematycznie rośnie. Nowe, wielostanowiskowe instalacje wykorzystują cyklotrony przyspieszające protony do energii powyżej 200 MeV, współpracujące ze stanowiskami typu gantry ze skanującą wiązką ołówkową. Obecnie na rynku brak jest akceleratorów przyspieszających wiązki protonowe do energii niezbędnych dla radioterapii nowotworów oka tj. 60 -...

W nowoczesnych technikach radioterapii, takich jak terapia protonowa, niezbędne dawki są dostarczane do leczonej objętości guza za pomocą złożonych planów leczenia o wysokiej rozdzielczości. Dlatego istnieje ciągła potrzeba zapewnienia precyzyjnej i dokładnej dozymetrii z wykorzystaniem technik umożliwiających przestrzenna weryfikację dawki. Jedno z nowych i obiecujących podejść do dozymetrii...

Trójwymiarowy rozkład dawki w fantomie dozymetrycznym może zostać wyznaczony poprzez rekonstrukcję rozkładu 3D współczynnika ekstynkcji optycznej przy pomocy komputerowej tomografii laserowej (LCT). W zależności od rodzaju żelu dozymetrycznego oraz konfiguracji tomografu współczynnik ekstynkcji może reprezentować dawkę pochłoniętą, a przy uwzględnieniu rozpraszania światła na nanostrukturach...

Dozymetria polimerowo-żelowa jest jedną z niewielu metod, która pozwala na obrazowanie rozkładu dawki oraz LET promieniowania jonizującego w przestrzeni trójwymiarowej z milimetrową rozdzielczością [1].
Badaniu poddano fantomy, w których w wyniku napromienienia powstają nano- i mikro-struktury polimerów różniące się wielkością i kształtem, w zależności od dawki, LET, rodzaju promieniowania,...

Dozymetria polimerowo-żelowa jest jedną z niewielu metod, która pozwala na obrazowanie rozkładu dawki oraz LET promieniowania jonizującego w przestrzeni trójwymiarowej z milimetrową rozdzielczością [1].
Badaniu poddano fantomy, w których w wyniku napromienienia powstają nano- i mikro-struktury polimerów różniące się wielkością i kształtem, w zależności od dawki, LET, rodzaju promieniowania,...

Wstęp
Wraz z rozpoczęciem funkcjonowania radioterapii protonowej w Krakowie, jedną
z głównych lokalizacji poddawanych tu leczeniu są nowotwory podstawy czaszki. Ze względu na konieczność podania dużej dawki promieniowania jonizującego (70-74Gy RBE) i bezpośrednie sąsiedztwo newralgicznych struktur krytycznych, takich jak pień mózgu, skrzyżowanie nerwów wzrokowych, nerwy wzrokowe,...

W celu prawidłowego napromienienia płytko zlokalizowanych nowotworów w protonoterapii stosowane są dyskryminatory zasięgu (ang. Range Shifter, RS), pozwalające na zmniejszenie zasięgu wiązki w ciele pacjenta. Zaprojektowany w IFJ dyskryminator, dedykowany napromienianiu osi mózgowo-rdzeniowej, mocowany do stołu terapeutycznego, umożliwia zarówno osiągnięcie lepszego rozkładu dawki w obrębie...

W żelach dozymetrycznych obserwowana jest barwna odpowiedź na działanie promieniowania jonizującego zależna od zachodzenia reakcji polimeryzacji, na której przebieg i stabilność ma wpływ wiele czynników. Dozymetry żelowe umożliwiają rejestrację rozkładu dawki w trzech wymiarach z wysoką rozdzielczością przestrzenną. Ich zaletą jest wysoka równoważność tkankowa. Perspektywą badań jest...