Protonoterapia i radioterapia jonowa

Europe/Warsaw
Sala seminaryjna (Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie)

Sala seminaryjna

Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie

Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN, ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków
Paweł Kukołowicz (Maria Sklodowska-Curie National Research Institute of Oncology), Renata Kopeć, Marzena Rydygier
Description

"Celem kursu „Teleradioterapia: protonoterapia i radioterapia jonowa” jest zapoznanie osoby realizującej szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie fizyki medycznej z urządzeniami i technikami realizacji protonoterapii i radioterapii jonowej. Przekazanie wiedzy w zakresie danych dozymetrycznych wymaganych do konfiguracji i sprawdzenia poprawności obliczeń modelu obliczeniowego oraz podstaw przygotowania planu leczenia i koniecznych do uwzględnienia niepewności. Przekazanie wiedzy i umiejętności w zakresie podstaw fizycznych dozymetrii promieniowania jonizującego oraz procedur stosowanych obecnie w dozymetrii w obszarze terapii protonowej i terapii jonowej."  - Program specjalizacji w dziedzinie FIZYKA MEDYCZNA, Warszawa, 2018

    • Rozpoczęcie kursu: uwagi ogólne
    • Charakterystyka wiązek jonowych

      Oddziaływanie jonów z materią. Procentowa dawka głęboka PDG – jej obszary oraz fizyczne podstawy ich powstawania. Profil wiązki – jego obszary oraz fizyczne podstawy ich powstawania. Zależność wielkości półcienia od energii i odległościowe. Wpływ wielkości plamki (ang. spot) w technice skanującej wiązki ołówkowej na półcień.

      Convener: Marzena Rydygier
    • Urządzenia do wytwarzania i dostarczania na stanowisko terapeutyczne wiązek terapeutycznych

      Zasada działania cyklotronu, synchrotronu. System transportu wiązki na stanowisko terapeutyczne. Metody formowania wiązki w radioterapii jonowej (metoda pasywnego rozpraszania, skanująca wiązka ołówkowa), metody uzyskiwania tzw. „poszerzonego obszaru pików Bragga” (ang. Spread out Bragg Peak, SOBP)

      Convener: Marzena Rydygier
    • 10:30
      Przerwa kawowa
    • Algorytmy obliczeniowe w systemach planowania leczenia dla wiązek jonowych

      Zapoznanie się z systemami planowania leczenia oraz stosowanymi algorytmami.

      Convener: Magdalena Garbacz (Institute of Nuclear Physics Polish Academy of Sciences)
    • Przygotowanie i kontrola jakości modelu obliczeniowego w systemie planowania leczenia

      Specyficzne problemy pomiarów dozymetrycznych skanującej wiązki protonowej. Pomiar zasięgu, położenia, wielkości i kształtu plamki (ang. spot) – narzędzia pomiarowe. Rola metod Monte Carlo w konfiguracji systemu planowania leczenia.

      Convener: Marzena Rydygier
    • 11:55
      Przerwa obiadowa
    • Testy eksploatacyjne na stanowisku radioterapii jonowej i weryfikacja dozymetryczna planów leczenia

      Specyficzne problemy pomiarów dozymetrycznych. Dozymetria referencyjna. Stosowane przyrządy dozymetryczne. Pomiary symetrii i pozycji wiązki. Pomiar piku Bragga. Narzędzia, zasady i sposoby wykonywania weryfikacji dozymetrycznej planu leczenia.

      Convener: Marzena Rydygier
    • Przebieg leczenia z zastosowaniem radioterapii jonowej

      Metody unieruchamiania chorego w zależności od leczonego obszaru. Stosowane techniki obrazowania (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, pozytonowa tomografia emisyjna) w planowaniu leczenia. Wyznaczenie obszarów napromieniania, definiowanie marginesów i dawek dla objętości leczonych i narządów krytycznych. Planowanie leczenia, realizacja leczenia, radioterapia adaptacyjna.

      Convener: Renata Kopeć
    • 14:00
      Przerwa kawowa
    • Podstawy planowania leczenia z zastosowaniem wiązek jonowych

      Korzyści wynikające z zastosowania wiązki jonowej. Techniki realizacji leczenia (Single scattering, double scattering, pencil beam scanning: techniki SFUD (ang. Single Field Uniform Dose), IMPT (ang. Intensity Modulated Proton Therapy). Stanowiska z wiązka horyzontalną/wertykalną vs. gantry. Podstawowe zasady przygotowania planu leczenia. Niepewności fizyczne i biologiczne: marginesy na niepewność zasięgu, dobór najbezpieczniejszego kierunku wiązek, optymalizacja planu ze względu na niepewności systematyczne i losowe.

      Convener: Renata Kopeć
    • Planowanie leczenia w warunkach specjalnych

      Zasady planowania leczenia dla kobiet w ciąży i dla pacjentów z implantami (protezy i stabilizatory metalowe, rozrusznik serca, stymulator, implanty piersi itp.)

      Convener: Kamil Kisielewicz (Narodowy Instytut Onkologii o. w Krakowie)
    • 15:20
      Zaliczenie kursu
    • 16:00
      Wizyta w części medycznej CCB

      W zależności od dostępności stanowisk terapeutycznych, uczestnictwo w wybranych testach eksploatacyjnych